Најново од науката

Науката никогаш не мирува – секојдневно се објавуваат нови откритија што го менуваат нашето разбирање за светот. Оваа секција е посветена на најновите истражувања и достигнувања од биологијата, хемијата и сродните науки. Ќе најдете кратки резимеа од актуелни научни статии, претставени на јазик што е лесен за разбирање и привлечен за ученици. Целта е да останете во чекор со науката и да ја почувствувате нејзината динамика и современост. Така, ќе откриете дека материјалот што го учите денес е дел од поширока приказна што сѐ уште се пишува.

biologijaonline.com2025-08-19 15:14:30

🌍 Човечката еволуција – плетенка наместо семејно дрво | BioChemCode - Наука со твој код за успех

Новите согледувања укажуваат дека човечката еволуција не следела една чиста, линеарна линија. Наместо тоа, имало повеќекратни вкрстувања и генски проток меѓу Homo sapiens, неандерталците, денисованците и веројатно уште неколку древни групи.
biologijaonline.com2025-08-19 14:55:54

🧬 Човечките јајцеклетки и тајната заштита од стареењето | BioChemCode - Наука со твој код за успех

На 6 август 2025 во Science Advances се објавува дека митохондријалната ДНК во човечките јајцеклетки содржи 17–24 пати помалку мутации отколку во ткива како крв и плунка. Ова укажува на вграден механизам кој ја чува енергетската и геномската стабилност на овие клетки.
biologijaonline.com2025-08-19 14:37:39

🧫 Микроби и биомаса – нов пат кон одржлива храна | BioChemCode - Наука со твој код за успех

Истражување објавено на 16 август 2025 во Frontiers in Microbiology покажува дека микробни заедници можат ефикасно да произведат протеинска биомаса користејќи растителни отпадоци — во овој случај обвивки од пченка.
biologijaonline.com2025-08-19 14:29:10

🌱 Нов метод за зголемување на приносите преку „тишина на гените“ | BioChemCode - Наука со твој код за успех

Тим од CSIC развива метод за селективно, привремено „тивко гасење“ на гени во растенија со ултра‑кратки РНК вметоци (околу 24 нуклеотиди) што ги носат безопасни растителни вируси. Пристапот, наречен vsRNAi, е објавен во Plant Biotechnology Journal и е насочен кон брза персонализа
biologijaonline.com2025-08-19 14:26:11

🧪 Разложување на „вечните хемикалии“ – нова надеж за животната средина | BioChemCode - Наука со твој код за успех

„Вечните хемикалии“ или PFAS се сериозен глобален предизвик бидејќи тешко се разградуваат и се поврзуваат со здравствени ризици. На 17 август 2025 во списанието Small беше објавено дека научници развиле нов фотокаталитички процес што ги разложува PFAS во безбедни производи.
biologijaonline.com2025-08-19 14:15:10

Snail Eye Regeneration – Тајната зад обновување на човечко око? | BioChemCode - Наука со твој код за успех

Истражување објавено неодамна во Popular Mechanics опишува како тим од UC Davis ја искористил златната јаболкова пужина (Pomacea canaliculata) за да ја мапира генетската основа на обновување на око. Овој мекотел е единствен меѓу видовите со „камерен тип“ око (леќа, рожница, мрежн
biologijaonline.com2025-08-19 00:31:35

🐦 Половна инверзија кај австралиските птици – нов еколошки аларм | BioChemCode - Наука со твој код за успех

Неодамнешното истражување во Австралија анализирало 480 примероци од птици како кукабарите и лорикетите. Приближно 5% од нив покажале несогласување меѓу генетскиот пол и репродуктивната анатомија.
🏠